नवी दिल्ली : अमेरिकन तंत्रज्ञान कंपनी गुगल पुढील पाच वर्षांत आंध्र प्रदेशमधील विशाखापट्टणम येथे एक कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) केंद्र स्थापन करण्यासाठी १५ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सची गुंतवणूक करणार आहे अदाणी समूह आणि एअरटेलसोबत भागीदारीत देशातील सर्वात मोठे डेटा सेंटर उभारण्यात येणार आहे.विशाखापट्टणममधील हे एआय केंद्र अमेरिका बाहेर गुगलचे सर्वात मोठे केंद्र ठरेल. यात १ गीगावॉट क्षमतेचे डेटा सेंटर कॉम्प्लेक्स, नव्या ऊर्जा स्रोतांचा विकास, आणि विस्तृत फायबर-ऑप्टिक नेटवर्कचा समावेश असेल, असे गुगलने म्हटले आहे.
गुगल क्लाउडचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) थॉमस कुरियन यांनी भारत एआय शक्ती कार्यक्रमात बोलताना सांगितले की, भारतात उभारण्यात येणारे एआय हब हे अमेरिका बाहेरचे आमचे सर्वात मोठे एआय केंद्र असून ज्यात मोठी गुंतवणूक करणार असल्याचं ते म्हणाले. या कार्यक्रमात औपचारिक करारांवर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
‘भारत एआय शक्ति’ या कार्यक्रमात घोषणा
ही घोषणा दिल्लीमध्ये गुगलने आयोजित केलेल्या ‘भारत एआय शक्ति’ या कार्यक्रमात करण्यात आली. हा कार्यक्रम भारत-एआय इम्पॅक्ट समिट २०२६ पूर्वी आयोजित करण्यात आला होता. कार्यक्रमाला इलेक्ट्रॉनिक्स आणि आयटी मंत्री अश्विनी वैष्णव, वित्तमंत्री निर्मला सीतारामण, आणि आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री एन. चंद्राबाबू नायडू हेही उपस्थित होते.
गुगलचे CEO सुंदर पिचाई यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘X’वर, “ आम्ही विशाखापट्टणममध्ये आमच्या पहिल्या गुगल एआय केंद्राच्या योजनांची माहिती दिली. ही एक ऐतिहासिक संधी आहे. हे केंद्र गीगावॉट-स्तरीय कम्प्युटिंग क्षमता, नवीन आंतरराष्ट्रीय सबसी केबल गेटवे, आणि मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा पायाभूत सुविधा एकत्र आणेल. या माध्यमातून आमची आघाडीची तंत्रज्ञान क्षमता भारतीय उद्योगांना आणि वापरकर्त्यांना उपलब्ध होईल, ज्यामुळे एआय नवोपक्रमाला चालना मिळेल आणि देशभर विकास गतिमान होईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
अदाणी समूहाची भूमिका
उद्योगपती गौतम अदाणी यांच्या अदाणी समूहातील अदाणी एंटरप्रायझेस कंपनीने सांगितले की, संयुक्त उपक्रम कंपनी अदाणीकॉनेक्स आणि गुगल मिळून भारताचे सर्वात मोठे एआय डेटा सेंटर कॉम्प्लेक्स आणि नवीन हरित ऊर्जा पायाभूत सुविधा विकसित करण्यावर भर देणार आहेत.
२०२६ ते २०३० या काळात १५ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सचा हा बहुआयामी प्रकल्प असेल. यामध्ये गीगावॉट क्षमतेचे डेटा सेंटर, सबसी केबल नेटवर्क, आणि स्वच्छ उर्जेवर चालणारी संपूर्ण प्रणाली तयार केली जाणार आहे. हे केंद्र भारतातल्या सर्वात क्लिष्ट एआय कामगिरींसाठी तयार करण्यात येईल.
गुगलने एका निवेदनात सांगितले, “हा प्रकल्प अदाणीकॉनेक्स आणि एअरटेल यांच्यासह इतर पर्यावरणीय भागीदारांशी घनिष्ठ सहकार्याने राबवला जाईल.” डेटा सेंटरमध्ये नेमकी किती गुंतवणूक होणार आहे, हे अद्याप स्पष्ट करण्यात आलेले नाही. तथापि, प्रकल्पांतर्गत आंध्र प्रदेशात नवीन वीज प्रेषण लाइन, स्वच्छ ऊर्जा निर्मिती, आणि नवीन ऊर्जा साठवण प्रणाली विकसित केल्या जातील.
अदाणी समूहाचे चेअरमन गौतम अदाणी म्हणाले, “या ऐतिहासिक प्रकल्पात गुगलसोबत भागीदारी करताना आम्हाला अभिमान वाटतो, जो भारताच्या डिजिटल भविष्यास आकार देईल.” ते पुढे म्हणाले, “ही गुंतवणूक केवळ पायाभूत सुविधांपुरती मर्यादित नाही, तर हे उगम पावत असलेल्या राष्ट्रामध्ये गुंतवणूक आहे.”
कुरियन म्हणाले, “गुगल भारताच्या एआय युगातील अपार क्षमतेचा उपयोग करण्यासाठी या एआय केंद्रात गुंतवणूक करत आहे. हे केंद्र व्यवसाय, संशोधक, आणि निर्मात्यांना एआयसह निर्माण व विस्तार करण्यासाठी सक्षम करेल.”
वित्तमंत्री निर्मला सीतारामण म्हणाल्या की, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या कार्यकाळात २०१४ पासून अनेक धोरणात्मक प्रणाली शासनाचा भाग झाल्या आहेत. त्यांनी आंध्र प्रदेशचे मुख्यमंत्री चंद्राबाबू नायडू यांची प्रशंसा केली आणि सांगितले की, “आपल्या कार्यकाळाच्या सुरुवातीपासूनच त्यांनी डिजिटल पायाभूत सुविधांना चालना कशी देता येईल हे दाखवून दिले आहे.” सीतारामण म्हणाल्या, “म्हणून मला वाटते ही योग्य जागा आणि योग्य वेळ आहे – हा भारतीय इतिहासातील एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे, जिथे धोरण राजकीय क्षेत्रातील पक्षांकडून स्वीकारले जाण्याआधीच पुढे जात आहे.”