कर्करोग एक जीवघेणा आजार आहे आणि भारतदेखील यापासून वाचलेला नाही. रुग्णसंख्येत होत असलेल्या वाढीमुळे असे उपचार आवश्यक झाले आहेत जे प्रत्येक व्यक्तीच्या जीन आणि ऊती (टिशू) यांना अनुकूल असतील. ही गरज ओळखून IIT मद्रासने एक नवी पायाभूत योजना सुरू केली आहे. जीनोम आणि टिशू बँक भारतात वैयक्तिक उपचार पद्धतीत महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरू शकते.
ही बँक कशी काम करेल?
या प्रकल्पाचा उद्देश आहे की देशभरातील कर्करोग रुग्णांकडून सुमारे 7,000 ट्युमर सॅम्पल्स (गाठांचे नमुने) गोळा करणे आणि ते प्रयोगशाळेत वाढवणे. या नमुन्यांवर विविध प्रकारच्या थेरपी (उपचारपद्धती) वापरून पाहिल्या जातील, जेणेकरून हे समजेल की कशा प्रकारचा उपचार कुठल्या रुग्णावर प्रभावी ठरतो.
यामुळे डॉक्टर अंदाज बांधण्याऐवजी आधीच समजू शकतील की कुठला उपचार अधिक परिणामकारक ठरेल.
IIT मद्रासचा शोध:
IIT मद्रासच्या संशोधन पथकाने आधीच एक महत्त्वाची बाब शोधून काढली आहे – स्तन कर्करोगामध्ये असा एक म्युटेशन (जीन बदल) आढळला आहे जो भारतात अधिक सामान्य आहे, पण पश्चिमी देशांमध्ये नाही.
यावरून हे स्पष्ट होते की केवळ परदेशातील जीनोमिक डेटावर अवलंबून राहणे योग्य नाही, तर भारत केंद्रित संशोधन करणे अत्यावश्यक आहे.
भारतासाठी नवे पाऊल आणि त्याचा परिणाम:
हा कर्करोग जीनोम-टिशू बँक प्रकल्प Bharat Cancer Genome Atlas या योजनेशी जोडलेला आहे. या डेटाबेसमध्ये भारतातील अनेक कर्करोग प्रकरणांचा जीनोमिक डेटा समाविष्ट केला जाईल.
हे माहितीचे भांडार डॉक्टर आणि संशोधकांना मदत करेल, जेणेकरून कुठली औषधं किंवा उपचारपद्धती कशी कार्य करते हे समजू शकेल.
या प्रकल्पाचा मोठा उद्देश आहे प्रिसिजन मेडिसिन – म्हणजेच प्रत्येक रुग्णाच्या जीन व शरीररचनेनुसार साजेसा उपचार. त्यामुळे:
उपचार अधिक प्रभावी होतील
साईड इफेक्ट्स कमी होतील
आणि रुग्णाचा जीवनमान सुधारेल
कर्करोग जीनोम आणि टिशू बँक का गरजेची आहे?
प्रत्येक माणसाचे DNA वेगळे असते, त्यामुळे कर्करोगही वेगवेगळ्या प्रकारे वाढतो.
आजपर्यंत बरेचसे उपचार परदेशी संशोधनावर आधारित होते.
पण भारतीय जनतेचे जीन आणि टिशूज वेगळे असतात, म्हणून देशांतर्गत डेटा अत्यंत गरजेचा आहे.
जर भारतीयांकडे स्वतःचा डेटा आणि टिशू बँक असेल, तर:
डॉक्टर व वैज्ञानिक कुठला कर्करोग अधिक आढळतो आणि कुठला उपचार अधिक प्रभावी ठरतो, हे नीट समजू शकतील.
उपचारात लागणारा वेळ आणि अचूकता – दोन्ही सुधारतील.
उदाहरणार्थ, जर डॉक्टरांना आधीपासून माहिती असेल की कोणत्या रुग्णावर कोणती औषधं अधिक प्रभावी ठरतील, तर:
उपचारात उशीर होणार नाही
आणि योग्य औषधं व थेरपी वेळेवर देता येतील